NGỘ ĐỘC PARAQUAT

Thứ tư - 02/12/2015 15:48

 Biểu hiện lâm sàng
  • Sau khi uống dung dịch, nước có paraquat: xuất hiện cảm giác nóng bỏng miệng, họng, giả mạc hay loét họng miệng (có thể nhìn thấy).
  • Nôn, buồn nôn, đau bụng khó chịu, có thể bỏng thực quản, loét trợt dạ dày ruột (bỏng kiềm) nếu uống đậm đặc (dễ thủng, hay tràn khí màng phổi).
  • Nhanh chóng dẫn đến thiểu, vô niệu, suy thận cấp, hoại tử cơ, sốc và tử vong trong vài giờ hay vài ngày.
  • Nếu uống 1-2g có thể sống qua một số ngày rồi suy hô hấp do xơ phổi (phổi trắng hai bên) và cũng dẫn đến tử vong.
  • Các chất thải của người ngộ độc paraquat: sau khi ăn, uống nôn ra dịch màu xanh.
Xử trí
Ngộ độc paraquat là một cấp cứu. Cứu sống bệnh nhân đòi hỏi phải rất khẩn trương tích cực cho dù bệnh nhân có triệu chứng hay chưa có triệu chứng, tập trung ngay vào việc loại bỏ chất độc ra khỏi người bệnh.
 
1. Loại bỏ Paraquat ra khỏi cơ thể
   1.1. Gây nôn
  • Trong vòng 1 giờ đầu mới bị ngộ độc.
  • Cho BN uống nhanh 200ml nước sạch rồi gây nôn bằng cách ngoáy họng.
   1.2.  Rửa dạ dày
  • Chỉ thực hiện trong 1 giờ đầu sau ngộ độc.
  • Mỗi lần cho vào 200ml nước lấy ra 200ml, rồi cứ như vậy tới khi tổng số 3-5 lít thì thôi.
   1.3. Uống than hoạt hay Fuller’s earth (đất sét): ngay cả nếu không rửa dạ dày được, số lượng 30g-100g (1g/kg). Ngay tại hiện trường nếu không có than hoạt thì có thể pha đất hoặc đất sét (đất sét tốt hơn) với nước thành dạng đặc sánh và cho bệnh nhân uống ngay.
   1.4. Rửa sạch tay, da, tắm, gội với nước ấm và xà phòng nếu hoá chất bắn, dây ra tóc, da, quần, áo. Rửa mắt bằng nhiều nước sạch tới khi pH trở về bình thường.
  
   1.5. Uống nhiều nước và truyền dịch từ 1,5lit-2,5lit/ngày. Nếu huyết áp hạ (<90mmHg) phải dùng thuốc vận mạch: Dopamin, Noradrenalin hay Dobutamin để duy trì huyết áp.
   1.6. Lọc máu hấp phụ: làm trong vòng 6 giờ đầu sau uống, nhanh chóng cấp cứu như trên, ổn định tình trạng bệnh nhân và chuyển bệnh nhân đến cơ sở có điều kiện lọc máu hấp phụ.
2. Các thuốc đặc hiệu:
  • Dùng cyclophophamide kết hợp corticoid.
  • Hiện nay có nhiều phác đồ, có thể dùng một trong hai phác đồ sau:
Phác đồ 1:
- Methylprednisolon: 15mg/kg/ngày pha truyền tĩnh mạch với 500ml NaCl 0,9% trong 2giờ/ngày trong 3 ngày liền, phối hợp với:
- Cyclophophamide (Endoxan): 15mg/kg/ngày pha truyền tĩnh mạch với 500ml NaCl 0,9% trong 2giờ/ngày trong 2 ngày liền.
- Sau đó thêm Dexamethasone 8mg/1lần x 3 lần/ngày, tiêm tĩnh mạch, trong 14ngày, nếu không có dạng tiêm tĩnh mạch có thể dùng dạng viên uống.
 
Phác đồ 2:
 
- Dexamethasone 10mg/1lần x 3 lần/ngày, trong 7 ngày, tiêm tĩnh mạch, nếu không có dạng tiêm có thể dùng dạng viên uống.
  • Cyclophophamide 1,7mg/kg/lần, x 3lần/ngày, tiêm tĩnh mạch, trong 14 ngày.
 
- Liều cho trẻ em chưa xác định chính xác, nhưng nên giảm xuống 1/2 hay 1/3 liều.
  • Các thuốc hỗ trợ:
    • Mucomyst (N-Acetylcystein) 140mg/kg uống liều đầu, liều 2 sau 4giờ: 70mg/kg, tiếp tục như vậy 17 liều, nếu bệnh nhân có viêm gan thì dùng liên tục tới khi cải thiện thì ngừng. Chú ý kiểm soát nôn khi dùng thuốc này.
    • Vitamin E, Vitamin C, niacin.
3. Điều trị triệu chứng, điều trị hỗ trợ:
  • Chỉ thở O2 mũi khi có tím môi, đầu chi, SpO2<90%
  • Dẫn lưu khí màng phổi nếu có tràn khí màng phổi.
  • Đặt nội khí quản, thở máy khi có suy hô hấp nặng.
  • Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: gastropulgit, phosphalugel, omeprazol.
  • Giảm đau, an thần cho bệnh nhân.
  • Điều trị triệu chứng khác nếu có.
4. Theo dõi:
  • Theo dõi các dấu hiệu lâm sàng, hô hấp, tim mạch.
  • Chức năng gan: SGOT, SGPT, bilirubin, APTT, PT.
  • Chức năng thận: nước tiểu, protein niệu, ure máu, creatinin máu, điện giải máu.
  • Chụp phổi: chụp ngay từ ngày đầu đến viện và theo dõi xơ phổi đến muộn (1-3 tuần sau ngộ độc).
  • Giải thích cho gia đình về tình trạng nặng của bệnh nhân.

Nguồn tin: Khoa hồi sức tích cực

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Liên Kết Website
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây